Durgunluğun En Yaşamsal Hali: Uyku!

     Özellikle pandemi döneminde bizlerin uyku durumunun da düzensiz bir şekilde ilerlediği aşikâr. Özellikle gece uyuyamama, sabah uyanamama, öğleden sonra uykuları… Ekran kullanım süremiz arttı; yani telefon, bilgisayar, TV gibi teknolojik ürünler hayatımızın en güzel manzaralarını aldı. Hayatımız düzensizleşti; bazen sabahın ilk ışıklarına kadar oturur olduk. Ama zamanında yapmadığımız bir şey var: Uyumak.

  

   Uyku yüzyıllardan beri insanoğlunun en temel ihtiyacı olmakla beraber sırları her zaman çözülmeye çalışılmış eylemler sırasında önemli bir yer tutmaktadır. Ölümle yaşam arasındaki ince çizgi… Ölüme bu kadar benzeyen ama yaşamak için de bu ölüme benzeyen eyleme de ihtiyaç duymamız da ayrıca düşündürücü. Uyku nasıl bir süreç peki? Bizim sadece gözlerimi kapamamızın yettiği uykuda neler oluyor? Bunlar da gerçekten bilinesi şeyler.

      Yapılan araştırmalar sağlıklı bir insanın ortalama 5 ile 20 dakika arasında, karanlık bir ortamda uykuya dalabileceğini ifade etmektedir.  Ortalama uykuyu 3-4 evreye bölüp anlatırız. Uykuya ilk daldığımızda hafif uyku denilen kısma geçmiş olunur. Hafif uyku, vücudumuzun  yavaş yavaş gevşemiş olduğu ve nefesin biraz daha yavaşladığı bir evredir. İkinci ve üçüncü aşamada göz hareketleri yavaşlar. Beyin dalgaları azalsa da bazen artmalar da gözlemlenebilir. Genellikle uykunun ilk evresindeki süreçlere NREM uykusu denir. Nefes alışverişi düzenli ve yavaştır. İlk uyku periyodu olarak adlandırılır. Duyu organlarına artık beyin tarafında emir gelmez ve artık kişi savunmasızdır.

       İlerleyen evrede yani son evrede kişi REM uykusuna geçiş yapar. REM adını hızlı göz hareketlerinden almaktadır. ( “Rapid Eye Movements”) REM uykusunda artık vücut tamamen felçtir. Nefes düzensizleşir ve kan basıncının da arttığı gözlemlenir. Kalp atış hızı artar. REM uykusunun en büyük özelliği ise kişi adeta gözleriyle hareket eden bir nesneyi takip ediyor gibidir. Gözler kapalı olmasına rağmen hızlı göz hareketleri ile bilinmektedir. Genellikle rüyalar da bu evrede görülür.

       Özellikle REM uykusu, öğrenilen bilgilerin düzenlendiği evre olarak bilinir. Öğrenilmesi veya ezberlenmesi güç konular gece uyumadan evvel gözden geçirilirse düzenlenmeden dolayı hafızada kalması artacaktır. Vücudun dinlendiği bir evre olarak REM, ortalama 90 dakikalık periyodlar halinde olur. Rüyalar bu evrede görülür. Tam dinlenmenin sağlanması için gece olan bu REM uykusunu almak çok çok önemlidir. Özellikle gece REM uykusunu alamayan bireylerde anksiyete(kaygı), depresyon ve zihinsel işlev bozukluklarının olduğu gözlemlenmiştir.

      Sözün özü,  özellikle öz düzenlemenin azaldığı şu günlerde ilk verdiğimiz fire uyku olmaktadır. Düzensizliğimizin ilk kurbanıdır uyku. Çocuklarımız veya biz yetişkinler; nasıl yemek yiyor, nefes alıyorsak, yaşam için en temel güdülerimizden biri olan uykuyu da kaliteli bir şekilde almak zorundayız.

     Yetişkin bir insan,  ortalama 6 saat kaliteli bir uykuyla gününü geçirebilir. Ama özellikle gece uykuda olduğumuz o anları, REM dediğimiz ve tam dinlenmenin olduğu o evreyi kaliteli bir şekilde iyi geçirmemiz gerekmektedir.

      İşte tüm bu yaşamsal olaylardan dolayı uyku aslında belki de en durgun ama en yaşamsal fonksiyonlarımızdan biridir. Ölüme bu kadar yakın, ama yaşam için de bu kadar gerekli bu fonksiyonumuzu kaliteli bir şekilde ifa etmemiz gerekmektedir. Aksi takdirde birçok psikolojik ve bedensel tepkiler sizlerin hayat kalitesini olumsuz yönde etkileyecektir. Durgunluğun en yaşamsal halini yani uykunuzu en doğru şekilde uyumanız ümidiyle…

      Sıhhatle kalın.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Murat Demir - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gaziantep Time Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gaziantep Time hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Gaziantep Time editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gaziantep Time değil haberi geçen ajanstır.